Wat is Obstetric Violence?

foto-obstetric-violence

De actie #genoeggezwegen gaat over het doorbreken van het zwijgen rondom negatieve ervaringen in de geboortezorg. Dit kan bijvoorbeeld gaan over vrouwen die (zachte) dwang, intimidatie of zelfs verbaal of fysiek geweld hebben ondergaan tijdens hun zwangerschap of bevalling. In het Engels valt dit onder de noemer ‘obstetric violence’. In Nederland is die term veel minder gangbaar, terwijl het ook in Nederland voorkomt. Wat valt daar nu precies onder?

In feite behelst het alles wat vrouwen in hun zwangerschap of bij hun bevalling als gewelddadig hebben ervaren. Ze kregen een knip die ze eigenlijk niet wilden en waar ze geen toestemming voor gaven, of kregen geen ruggenprik terwijl die wel beschikbaar was toen ze er om vroegen.

Maar er is ook een andere laag die een vorm van onrecht is die veel vaker voorkomt. Eentje die veel vrouwen herkennen, maar die zo ingebed is in de zorg voor zwangeren en barenden dat we die normaal zijn gaan vinden.

Voorbeelden hiervan:

  • Dat je bang gemaakt wordt als manier om je te overtuigen van de noodzaak van een ingreep.
  • Allerlei voorschriften krijgen over wat je ‘moet’ en ‘mag’ als je gaat bevallen.
  • Langdurig alleen gelaten worden terwijl je dat eigenlijk niet wilt.
  • Dat je niet alleen gelaten wordt, wanneer je juist wel privacy wilt.
  • Niet meer ‘mens’ zijn, maar een anoniem persoon met een aandoening. Alsof je een omhulsel bent waarvan de gezondheid, gedachtes en gevoelens er niet (echt) toe doen.
  • Te horen krijgen dat ‘als je hier niet akkoord mee bent, we je helaas geen zorg kunnen geven’.
  • Toezeggingen krijgen die niet waargemaakt konden worden. Zoals bijvoorbeeld een draadloos CTG of een bevalbad.
  • Dat er iets met je wordt gedaan terwijl je daar geen toestemming voor hebt gegeven of zelfs ‘nee’ of ‘ik wil dat niet’ hebt gezegd.
  • Dat informatie over jou aan anderen is doorgegeven zonder dat je dat wist.
  • Dat je het gevoel krijgt dat je lastig bent, te veeleisend, overlast bezorgt.

En zo zijn er nog allerlei voorbeelden te noemen van dingen waarbij je als zwangere of barende een gevoel van vervreemding, vernedering of zelfs beschadiging hebt.

Hoewel de Nederlandse wet heel helder is over patiëntenrechten (er mag niets gebeuren zonder toestemming) zien wij in de praktijk heel veel voorbeelden van het tegendeel. Want in de zorg zijn we vooral bezig met de intentie, bedoeling van ingrepen. Die zijn voor het bestwil van de zwangere, of nog vaker, dat van haar baby.

En het lijkt een taboe om te spreken over je ervaringen. Vrouwen krijgen te horen dat ze “blij moeten zijn met hun gezonde baby”, of “De deskundigen weten heus wel wat ze doen, laat hen nu maar beslissen.”

Het resultaat van dit zwijgen is dat er in de praktijk maar heel weinig verandert. En dat moet anders.

Vandaar: #genoeggezwegen

Obstetric Violence is wereldwijd een erkend probleem. Hieronder volgt een overzicht van een aantal publicaties: